Μεταγραφή ονόματος: όταν ένα γράμμα αλλάζει τα πάντα.
Το πρόβλημα που κανείς δεν περιμένει.

Φανταστείτε ότι υποβάλλετε μια αίτηση σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Το διαβατήριό σας γράφει το επώνυμό σας με έναν τρόπο. Η μετάφραση του πτυχίου σας με έναν άλλο. Η βεβαίωση σπουδών με έναν τρίτο. Για εσάς, είναι προφανώς το ίδιο όνομα. Για τη γραμματεία που επεξεργάζεται τον φάκελό σας, είναι τρία διαφορετικά πρόσωπα.
Αυτό δεν είναι ακραίο σενάριο. Είναι κάτι που συμβαίνει τακτικά σε Έλληνες που χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν επίσημα έγγραφα στο εξωτερικό — και η αιτία βρίσκεται στον τρόπο που μεταγράφεται το ελληνικό όνομα σε λατινικούς χαρακτήρες.

Γιατί το ίδιο όνομα γράφεται διαφορετικά

Η ελληνική γλώσσα χρησιμοποιεί δικό της αλφάβητο, και η μεταφορά ενός ονόματος σε λατινικούς χαρακτήρες δεν είναι αυτονόητη. Υπάρχουν περισσότερα από ένα συστήματα μεταγραφής, και κάθε σύστημα δίνει διαφορετικό αποτέλεσμα.

Οι ελληνικές δημόσιες αρχές χρησιμοποιούν το πρότυπο ΕΛΟΤ 743 — ένα σύστημα που καθορίζει πώς κάθε ελληνικός χαρακτήρας αντιστοιχεί σε λατινικό. Με βάση αυτό εκδίδονται τα διαβατήρια και οι ταυτότητες. Όμως ένας μεταφραστής που δεν γνωρίζει ή δεν ακολουθεί αυτό το πρότυπο μπορεί να αποδώσει το ίδιο όνομα με εντελώς διαφορετικό τρόπο — ακολουθώντας φωνητική προσέγγιση, διεθνή πρότυπα ή απλώς τη δική του κρίση.

Το αποτέλεσμα: δύο ή τρεις εκδοχές του ίδιου ονόματος σε έγγραφα που υποτίθεται ότι αφορούν το ίδιο πρόσωπο.

Οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές

Μια ασυμφωνία στη μεταγραφή ενός ονόματος μπορεί να δημιουργήσει πραγματικά προβλήματα σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Σε αιτήσεις βίζας ή άδειας παραμονής, ο αρμόδιος φορέας αντιπαραβάλλει τα έγγραφα μεταξύ τους. Αν το όνομα στη μετάφραση του πιστοποιητικού γέννησης δεν ταιριάζει με αυτό του διαβατηρίου, η αίτηση μπορεί να επιστραφεί ανεξάρτητα από το αν τα υπόλοιπα στοιχεία είναι σωστά.

Σε ακαδημαϊκές αιτήσεις, πανεπιστήμια και φορείς αναγνώρισης τίτλων ελέγχουν αν τα ονόματα στα μεταφρασμένα έγγραφα είναι συνεπή. Μια διαφορά μεταξύ πτυχίου και αναλυτικής βαθμολογίας αρκεί για να ζητηθεί εκ νέου μετάφραση — με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε χρόνο και κόστος.

Σε νομικές και εμπορικές συναλλαγές, μια σύμβαση ή ένα πληρεξούσιο με διαφορετική εκδοχή ονόματος από αυτήν του διαβατηρίου μπορεί να αμφισβητηθεί ή να μην γίνει δεκτό.
Το πρότυπο ΕΛΟΤ 743 λύνει ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος καθώς παρέχει ένα ενιαίο σύστημα αντιστοίχισης. Ωστόσο, ο μεταφραστής δεν μπορεί να εφαρμόζει τυφλά ένα πρότυπο χωρίς να ελέγξει πώς έχει ήδη μεταγραφεί το όνομα στα υπόλοιπα έγγραφα. Αν το διαβατήριο ενός ατόμου χρησιμοποιεί μια συγκεκριμένη μεταγραφή, η μετάφραση πρέπει να ακολουθεί την ίδια γραφή ακόμη κι αν κάποιο άλλο σύστημα θα πρότεινε κάτι διαφορετικό.
Η συνέπεια μεταξύ εγγράφων είναι πιο σημαντική από τη θεωρητική ορθότητα μιας μεταγραφής. Κι αυτό είναι κάτι που μόνο ένας μεταφραστής με εμπειρία στα επίσημα έγγραφα μπορεί να αναγνωρίσει και να διαχειριστεί.

Μια λεπτομέρεια που δεν είναι λεπτομέρεια

Η μεταγραφή ενός ονόματος μοιάζει με τεχνική λεπτομέρεια μέχρι τη στιγμή που θα δημιουργήσει πρόβλημα. Τότε μετατρέπεται σε καθυστέρηση, σε επιπλέον κόστος, σε ταλαιπωρία. Η σωστή διαχείρισή της δεν απαιτεί απλώς γνώση ενός προτύπου· απαιτεί προσοχή στα ήδη υπάρχοντα έγγραφα, κατανόηση του σκοπού για τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί η μετάφραση και εξοικείωση με τις απαιτήσεις των φορέων που θα την παραλάβουν. 

Επικοινωνήστε μαζί μας αν χρειάζεστε μετάφραση επίσημων εγγράφων και θέλετε να βεβαιωθείτε ότι τα ονόματα θα μεταγραφούν σωστά και με συνέπεια.